Wat is een normale bloeddruk?
Je hoort het bij de huisarts, in de apotheek en bij het meten van je gezondheid: “Je bloeddruk is 130 over 80.” Maar wat betekent dat eigenlijk? En vanaf wanneer is een bloeddruk te hoog? Het goede nieuws: de basis is eenvoudig. Het lastige is dat je een hoge bloeddruk meestal niet voelt, en dat maakt meten juist belangrijk.
Wat is bloeddruk?
Je hart pompt bloed door je lichaam. Dat bloed drukt tegen de wanden van je bloedvaten, en die druk noemen we bloeddruk. Je bloeddruk bestaat altijd uit twee getallen:
De bovendruk is de druk op het moment dat je hart samentrekt en bloed wegpompt.
De onderdruk is de druk tussen twee hartslagen in, als je hart even ontspant.
Je bloeddruk wordt uitgedrukt in millimeter kwik (mmHg), bijvoorbeeld 130/80. Je bloeddruk schommelt de hele dag: bij inspanning, spanning, kou of koffie gaat hij omhoog, en in rust of slaap omlaag. Eén meting zegt dus weinig.
Wat is normaal?
Volgens de Hartstichting en Thuisarts.nl geldt voor volwassenen:
Situatie | Waarde |
|---|---|
Normale bloeddruk (gemeten in rust, bij de huisarts) | lager dan 140/90 |
Normale bloeddruk bij thuismeting | lager dan 135/85 |
Hoge bloeddruk (hypertensie) | bovendruk 140 of hoger, en/of onderdruk 90 of hoger, bij meerdere metingen |
Een hoge bloeddruk stel je dus niet vast op basis van één meting. Daarvoor zijn meerdere metingen nodig, verspreid over verschillende momenten. Een bovendruk van gemiddeld 140 of meer is reden voor verder onderzoek. Bij oudere mensen bepaalt de arts vaak een eigen streefwaarde, afhankelijk van gezondheid en medicijnen.
En een lage bloeddruk?
Een lage bloeddruk is meestal geen probleem, zeker als je je goed voelt. Soms geeft het duizeligheid, vooral als je snel opstaat, of een licht gevoel in je hoofd. Heb je regelmatig last van duizeligheid of flauwvallen? Bespreek het dan met je huisarts.
Waarom is een hoge bloeddruk een probleem?
Een hoge bloeddruk geeft meestal geen klachten, maar vergroot op den duur de kans op hart- en vaatziekten, zoals een hartinfarct of een beroerte. Volgens de Hartstichting heeft ongeveer 1 op de 4 volwassenen in Nederland een hoge bloeddruk, en weet een deel van hen dat niet. Daarom adviseert de Hartstichting om vanaf je 40e elk jaar je bloeddruk te controleren, ook als je je gezond voelt.
Zo meet je goed
Zit rustig, met je rug ondersteund en je voeten op de grond.
Wacht minstens vijf minuten, zonder praten of koffie, voor je meet.
Leg je arm ontspannen op tafel, ter hoogte van je hart.
Gebruik een betrouwbare, gevalideerde bloeddrukmeter (de Hartstichting heeft een lijst van betrouwbare meters).
Meet meerdere keren en op meerdere dagen, en noteer de uitkomsten.
Wat kun je zelf doen?
Eet minder zout en kies gevarieerd en groentenrijk.
Beweeg regelmatig.
Houd een gezond gewicht aan.
Beperk alcohol en stop met roken.
Zoek ontspanning en slaap voldoende.
Wanneer actie ondernemen?
Je bloeddruk is bij meerdere metingen 140/90 of hoger: maak een afspraak met je huisarts.
Je meet een zeer hoge bloeddruk en hebt klachten zoals hevige hoofdpijn, pijn op de borst, benauwdheid, zwakte of spraakproblemen: neem direct contact op met de huisartsenpost of bel 112.
Dit artikel is geen medisch advies. Voor een beoordeling van jouw bloeddruk en eventuele behandeling ga je naar je huisarts.