Wat is het verschil tussen een allergie en een intolerantie?
“Ik ben allergisch voor lactose.” Het is een zin die je vaak hoort, maar die eigenlijk niet klopt. Allergie en intolerantie worden voortdurend door elkaar gehaald, terwijl er een belangrijk verschil is. Dat verschil bepaalt hoe gevaarlijk een reactie kan zijn, hoe je het vaststelt en wat je eraan doet.
Het verschil
Bij een allergie reageert je afweersysteem op een stof die eigenlijk onschuldig is. Bij een intolerantie speelt je afweersysteem geen rol: je lichaam kan een bepaalde stof niet goed verwerken, meestal in je spijsvertering.
Allergie
Bij een allergie ziet je afweersysteem een stof, zoals pinda, ei, pollen of huisstofmijt, ten onrechte als een bedreiging. Het maakt antistoffen aan en zet een reactie in gang.
Mogelijke klachten:
Jeuk, huiduitslag of netelroos
Zwelling van lippen, tong of gezicht
Tranende ogen, niezen of een lopende neus
Buikpijn, misselijkheid of braken
Benauwdheid of piepende ademhaling
Belangrijk: een allergische reactie kan heel snel en heftig zijn, en soms levensbedreigend (een zogenoemde anafylactische reactie). Bij benauwdheid, zwelling van keel of tong, duizeligheid of flauwvallen na het eten of contact met iets waarvoor je allergisch bent, bel je direct 112. Bij mensen met een allergie kan al een heel klein beetje van de stof een reactie veroorzaken.
Intolerantie
Bij een intolerantie reageert je lichaam op een stof zonder dat de afweer er direct bij betrokken is. Het bekendste voorbeeld is lactose-intolerantie: je lichaam maakt te weinig van het enzym lactase en kan daardoor de melksuiker lactose niet goed verteren.
Mogelijke klachten:
Een opgeblazen gevoel, buikkrampen of winderigheid
Diarree of verstopping
Misselijkheid
Deze klachten zijn vervelend, maar niet levensbedreigend. Vaak hangt de reactie af van de hoeveelheid: een kleine hoeveelheid van de stof gaat soms nog goed, een grote hoeveelheid niet. De klachten ontstaan meestal enkele uren na het eten.
Een voorbeeld: melk
Koemelkallergie | Lactose-intolerantie | |
|---|---|---|
Wat is er aan de hand? | Afweer reageert op eiwitten in melk | Lichaam kan melksuiker (lactose) niet goed verteren |
Klachten | Netelroos, zwelling, benauwdheid, braken | Buikpijn, winderigheid, diarree |
Gevaar | Kan ernstig zijn | Vervelend, niet gevaarlijk |
Wat helpt? | Melkeiwitten helemaal vermijden | Minder lactose of lactasepillen, lactosevrije producten |
En gluten?
Coeliakie, een reactie op gluten, wordt vaak een ‘glutenintolerantie’ genoemd, maar het is geen echte intolerantie en ook geen klassieke allergie. Het is een auto-immuunziekte, waarbij je afweer je darmwand aantast als je gluten eet. Heb je het vermoeden van coeliakie? Ga dan naar de huisarts voordat je gluten schrapt, want de onderzoeken werken alleen als je nog gluten eet. Sommige mensen hebben klachten bij gluten zonder dat ze coeliakie of een tarweallergie hebben.
Hoe stel je vast wat je hebt?
Klachten na het eten kunnen verschillende oorzaken hebben. Daarom is het slim om niet zelf te gaan schrappen, maar naar de huisarts te gaan. Die kan je doorverwijzen naar een allergoloog of diëtist. Bijhouden wat je eet en welke klachten je krijgt (een voedingsdagboek) helpt bij de beoordeling.
Wees voorzichtig met commerciële ‘voedselintolerantietests’ die via internet worden aangeboden. Allergologen raden bepaalde van deze tests af, omdat ze niet bewezen betrouwbaar zijn en kunnen leiden tot onnodige beperkingen in je voeding.
Wat kun je doen?
Bij een allergie: de stof vermijden, etiketten lezen en weten wat je moet doen bij een reactie. Je arts kan een noodplan en, indien nodig, een adrenalinepen voorschrijven.
Bij een intolerantie: kijken hoeveel je kunt verdragen, en zo nodig producten aanpassen of een supplement gebruiken, in overleg met een diëtist.
Dit artikel is geen medisch advies. Heb je klachten na het eten, ga dan naar je huisarts. Bij benauwdheid of zwelling van mond of keel: bel direct 112.